Ég hef svolítið verið að spá í þessu. Ég veit að í heilbrigðum og raunverulegum kapítalisma á frjáls markaður að sjá um sig sjálfur. til dæmis ef þér gengur vel áttu skilið hagnaðinn, en ef þú tekur slæmar ákvarðanir átt þú sjálfur að bera tapið og fara á hausinn.
En í pilsfaldakapítalisma gilda önnur lögmál. Þar vilja fyrirtæki og fjárfestar fá að halda öllum gróðanum sjálf þegar vel árar og kvarta gjarnan yfir sköttum og afskiptum ríkisins, en um leið og illa árar eða kreppa skellur á, hlaupa sömu aðilar hins vegar undir "pilsfaldinn“ hjá ríkinu og grátbiðja um ríkisstyrki, afskriftir eða björgunarpakka á kostnað skattgreiðenda.
Mer finnst einmitt þversögnin í hugtakinu ogeðslega áhugverð, því heitið dregur nafn sitt af því þegar hrædd börn hlaupa til mömmu sinnar og fela sig undir pilsfaldinum hennar þegar eitthvað bjátar á og i þessu samhengi er ríkissjóður "mamman“ sem á að bjarga málunum. Á ensku er þetta oft kallað "Socialism for the rich, capitalism for the poor“ eða á islensku sósíalismi fyrir hina ríku, kapítalismi fyrir hina fátæku.
mer finnst hugtakið pilsfaldakapítalismi eiga gríðarlega sterka tilvísun í íslenska efnahagssögu og pólitíkinni, bara vegna þess hve island er lítið samfélag, þar sem stjórnmál og viðskiptalíf hafa sögulega verið mjög samofin, þá eru mörg skýr dæmi um þetta fyrirbæri her á íslandi.
Til dæmis á tíunda áratugnum þegar íslenskt atvinnulíf var mjög stýrt af stjórnmálaflokkum, sem við köllum helmingaskiptakerfið þar sem Sjálfstæðisflokkurinn og Framsóknarflokkurinn skiptu áhrifasvæðum og fyrirgreiðslum á milli sín. Ef þú varst í "rétta“ flokknum fékkst þú fyrirgreiðslu í ríkisbönkunum, leyfi til innflutnings og svo framvegis,
samband fákeppni, valdablokka og pilsfaldakapítalisma er einmitt kjarninn í því hvernig íslenskt atvinnu- og stjórnmálalíf hefur virkað áratugum saman. Á Íslandi er markaðurinn lítill, sem býður heim hættunni á að örfá stórfyrirtæki stundi hér fákeppni og nái að drottna yfir heilum atvinnugreinum, sem er bara mjög ósanngjart fyrir meðalstór fyrirtæki. Þegar þessi fáu fyrirtæki tengjast stjórnmálalífinu eða valdablokkunum verður til hinn fullkomni jarðvegur fyrir pilsfaldakapítalisma.
Nú er ég svona einhvers staðar mitt á milli í pólitíkinni, ýmist miðja, vinstri, eða frjálslyndur.
Í eðlilegum kapítalisma á samkeppni að tryggja að ný og betri fyrirtæki geti komið inn og fellt þau gömlu sem standa sig illa eða eru ekki að stunda alvöru samkeppni, en það er bara ekki raunin hér á klakanum því miður.
Á Íslandi er gríðarlega mikil fákeppni á mörgum mikilvægum mörkuðum, td. í dagvöru, eldsneyti, tryggingum, samgöngum, almenningssamgöngum, flutningum, flugi, og bankaþjónustu. Pilsfaldurinn virkar þannig að valdablokkirnar, ákveðnir stjórnmálamenn og hagsmunasamtök, búa oft til flókið reglugerðafargan, tolla eða leyfiskerfi sem gera nýjum eða erlendum keppinautum nánast ómögulegt að komast inn á markaðinn. Þannig verndar ríkið fákeppnina gegn samkeppni :(